Deur Ruan Kemp (© Ruan Kemp)
Christiana. Hoogsteleurgesteld omdat ons Bles Bridges se gesenksteenbuite Warrenton misgery het. Maar ook opgewonde. Orania is nie meer
ver nie...
Verwoerd hou 'n ogie oor Orania. Die dorp het sy bestaan te danke aan
Prof. Carel Boshoff, Verwoerd se skoonseun, wie die Afrikanerdroom van
selfstandigheid op 'n kleiner skaal bewaarheid het. Vanaf die dorp lyk
Verwoerd lewensgroot, maar as mens bo-op die koppie kom is hy maar 'n
klein mannetjie.
Departement Waterwese se ou plofstofopslag wat in 'n kapel omgeskep
gaan word. Orania is in 1963 gestig om verblyf te bied aan Waterwese
se kanaalbouers. In 1990 het die Afrikanervryheidstigting 'n spookdorp
vir R1.5 miljoen aangekoop. Die granietkegel in die agtergrond is
Betsie Verwoerd se graf.
'n Kindergraffie. Orania het ongeveer vyfhonderd permanente inwoners,
waarvan 'n honderdtal skoliere is. Die kleuterskool se naam is
Kieliepensie Speelgroepie.
Orania het 'n aantal gastehuise en dubbelkamers is beskikbaar tussen
R60 en R290 'n aand. Die mannetjie op die sleutel is Trompie. Hy pronk
ook op Orania se vlag en is veronderstel om werksywer uit te beeld -
om die arm uit die mou te steek - maar hy lyk vir my maar 'n bietjie
bakleierig.
Orania se tronk. Volgens Orania se toergids Riekie de Jager het die
dorp 'n skrale 5% misdaadsyfer, watookal dit mag beteken. Orania se
polisiebeamptes is almal inwonende blanke reserviste. "Die
buitepolisie is minder simpatiek teenoor ons filosofie."
'n Droetoilet vir nie-blankes wat van die serwituut gebruikmaak wat
langsaan Orania verbyloop. Dit is blanke arbeiders wat die reste
weekliks verwyder. Nie-blankes mag van die dorp se dienste gebruikmaak maar mag nie hier oorbly nie.
Arbeiders. Orania spog met die verbouing van wereldmark spanspek en
pekanneute. Olywe en druiwe word ook organies verbou. Ongeskoolde
arbeiders word met 'n minimumloon vergoed maar word meermale gratis
gehuisves.
'n Klimaatvriendelike strooibaalhuis wat deur Orania se inwonenede
argitek Christiaan van Zyl ontwerp is. Huise in hierdie uitbreiding
verhuur teen sowat R800 'n maand. 'n 1200 vkm erf in die bo-dorp
verwissel vanaf R20 000. Van Zyl is ook verantwoordelik vir die
ontwerp van die Ora, Orania se eie geldstelsel.
Die Afrikaanse Protestantse Kerk se toring. Hier is ook 'n Nederduits
Gereformeerde Kerk en 'n Apostoliese Geloof Sending. Ander kerke
vergader in huise of in een van Orania se vele sale.
Die Ierse monument ter verering van die Iere wat vir Suid-Afrika geveg
het in die Anglo-Boere oorlog. 'n Groter monument het eers in Brixton
gestaan maar die nuwe regering het dit summier van kant gemaak. Die
seile het oorleef en is na Orania gebring.
Die dorpswembad wat amper aan Olimpiese standaarde voldoen en Orania
se nuutste bewonderaar. Orania spog ook met 'n wereldklas jukskeibaan.
Die jukskeie is oranje-blanje-blou.
Hierdie waarskuwingsteken tref mens slegs in Orania aan.
Die wereld se enigste koeksistermonument. Dit is blykbaar 'n eerbetoon
aan Afrikanervrouens se toewyding en
'eerder-kaalvoet-oor-die
Daar is geen einde aan die Afrikaner se vindingrykheid nie: hierdie
atletiekbaan dien ook as straat!